Toscana: diferèntzias tra is versiones

2,466 bytes added ,  5 months ago
no edit summary
{{S}}{{Variant|LOGLSC}}
[[File:Toscana-Bandiera2.png|thumb|245x245px|Bandera]]
Sa '''Toscana''' est una regione [[italia]]na sa capitale sua est [[Firenze]].
[[File:Tuscany in Italy.svg|thumb|308x308px|Posidura in Itàlia]]
Sa '''Toscana''' est una [[Regiones de s'Itàlia|regione italiana]] a [[Regiones a istàtutu ordinàriu de Itàlia|istatutu ordinàriu]] de 3.729.641bividores, posta in s'[[Italia tzentrale|Itàlia tzentrale]], cun cabulogu [[Firenze|Firentze]]. Allàcanat a nord-ovest cun sa [[Ligùria]], a norte cun s'[[Emìlia-Romagna]], a estu cun is [[Marcas]] e s'[[Ùmbria]], a sud cun su [[Làtziu]]. A ovest, is 397 km de costas continentales sunt infùndidos dae su [[Mare Lìgure]] in su tretu tzentru-setentrionale intre [[Carrara]] (foghe de su trainu [[Parmignola]], làcana cun sa [[Ligùria]]) e su [[Golfu de Baratti]]; su [[Mare Tirrenu]] infundet imbetzes su tretu de costera meridionale intre sa punta de [[Piombino]] e sa foghe de su [[Chiarone]], chi sìngiat sa làcana cun su [[Làtziu]].
 
Su cabulogu regionale est Firentze, sa tzitade prus populada (382.000 bividores), fintzas tzentru printzipale istòricu, artìsticu e econòmicu-amministrativu; sas àteras tzitades cabulogu de provìntzia sunt: [[Arezzo]], [[Grosseto]], [[Livorno]], [[Lucca]], [[Massa]], [[Pisa]], [[Pistòia]], [[Prato]] e [[Siena]]. Amministrat fintzas is ìsulas de s'[[Artzipèlagu Toscanu]], ultres a una exclave minore posta a intro de is làcanas de [[Emìlia-Romagna]], in ue s'agatant unas cantas fratziones de sa comuna de [[Badia Tedalda]].
 
Su nùmene est antigu meda e derivat de s'etnònimu impreadu dae is [[Latinos]] pro definire sa terra populada dae sos [[Etruscos]]: "''Etrùria''", mudada a pustis in "''Tùscia''" e pustis in "''Toscana''". Fintzas is làcanas de sa Toscana de oe currispondent in massimamente a is de s'Etrùria antiga, chi cumprendiant fintzas partes de sas atuales regiones [[Làtziu]] e [[Ùmbria]], fintzas su [[Tèvere]]. Fintzas a su [[1861]] est istada un'entidade indipendente, nodida cun su nùmene de [[Granducadu de Toscana]] cun un'enclave costituida dae sa Repùblica e a pustis Ducadu de Lucca. Dae tando at fatu parte de su [[Regnu de Sardigna (1720-1861)|Regnu de Sardigna]], de su [[Rennu de Itàlia|Regnu de Itàlia]] e oe de sa [[Repùblica Italiana]].
 
In època granducale teniat fintzas un'innu, cumpostu dae su fiorentinu [[Egisto Mosell]] e intituladu ''[[La Leopolda]]''. Sa festa regionale, istituida in su 2001, ricurret su 30 de santandria, in ammentu a sa subranumenada die de su [[1786]] cando fiant abolidas sa [[pena de morte]] e sa [[tortura]] in su Granducadu de Toscana.
 
[[Categoria:Regiones de s'Itàlia]]
8,914

edits