Camerùn: diferèntzias tra is versiones

3,355 bytes added ,  1 month ago
no edit summary
(errori vari.)
{{LSC}}{{coord|format=dms|display=title}}
{{stub/geografia}}[[File:Flag of Cameroon.svg|thumb|100px246x246px|right|Bandera]]
[[File:Cameroon (orthographic projection).svg|thumb|245x245px|right|Localizatzione in su continente africanu]]
[[File:LocationCameroon.svg|thumb|300px|right|Tirada]]
'''Camerùn''' est una natzione in s'[[Àfrica]], sa capitale sua [[Yaoundé]] est. Isterrit 75.000 km cuadrados, e 15.000.000 de abitantes. Est una repubblica e si allegat su [[Limba frantzesa|frantzesu]], s'[[Limba inglesa|ingresu]] e su [[Limbas bantu|bantu]]. Religione animista, cristiana e musulmana. Clima ecuatoriale. Riccu de forestas a sud e de territoriu de savanas e istepas. A sud unu vulcanu, su Camerùn de 4070 m. In s'istadu si faeddant prus de 250 limbas.<ref>{{Tzita libru|autore=Kouega, J.-P.|tìtulu=The Language Situation in Cameroon}}</ref>
'''Camerùn''' est una natzione in s'[[Àfrica]], sa capitale sua [[Yaoundé]] est.
Isterrit 75.000 km cuadrados, e 15.000.000 de abitantes. Est una repubblica e si allegat su frantzesu, s'ingresu e su bantu. Religione animista, cristiana e musulmana. Clima ecuatoriale. Riccu de forestas a sud e de territoriu de savanas e istepas. A sud unu vulcanu, su Camerùn de 4070 m.
 
Pigat làcana cun sa [[Nigèria]] in s'ovest e su nord, su [[Ciàd]] in su nord-est, sa [[Repùblica Tzentrafricana]] in s'est e [[Guinea Ecuadoriale|Guinea Ecuatoriale]], su [[Gabòn]] e sa [[Repùblica de su Congo]] in su sud. In sa costera s'agatat a sa [[baja de Biafra]], chi faghet parte de su [[golfu de Guinea]] e s'[[otzèanu Atlànticu]]. Sa prus parte de su paisu est montosu. S'artària màssima est su [[monte Camerùn]] (4.070 m), [[vulcanu]] ativu situadu a curtzu de su golfu de Guinea. In su nord s'agatant sos rios [[Benoué]] e [[Logone]], e su [[Sanaga]] e su [[Nyong]] in sa regione meridionale. In s'estremu nord b'at s'oru meridionale de su [[lagu Ciàd]]. Si li narat «Àfrica in miniadura» pro s'enorme diversidade paesagìstica sua.
 
Mancari no siat un'istadu membru de s'[[ECOWAS]], pro geografia e istòria partenet in s'[[Àfrica Otzidentale]]. Su Camerùn de su Sud, chi in die de oe s'iscerat in sas regiones de su Nord-ovest e Sud-ovest, at tentu unu rolu importante in s'istòria de s'Àfrica Otzidentale. In su 2017, partes de custas regiones si fiant decraradas un'istadu indipendente (sena reconnoschimentu internatzionale) cun su nùmene de [[Ambazònia]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.ara.cat/internacional/lafrica-que-encara-lluita-independencia_1_1281574.html|tìtulu=L’Àfrica que encara lluita per la independència}}</ref>
 
Intre sos primos bividores de su territòriu b'aiat sa [[tziviltade Sao]], chi biviat in s'oru su [[lagu Ciàd]], e sos [[baka]], cassadores-regollidores de padente de su sud-est. Sos esploradores [[Impèriu portughesu|portughesos]] fiant arribados in sa costera sua in su [[sèculu XV]] e l'aiant dadu su nùmene ''Rio dos Camarões'' ('Riu de sos Gàmbaros'), chi cun su colare de su tempus diat mudare in «Camerùn». In su [[sèculu XIX]], soldados [[fulbe]] aiant fundadu s'[[Emiradu de Adamaua]] in su nord de su paisu, mentras chi diversos grupos ètnicos de s'ovest e su nord-ovest aiant formadu tribùs poderosos. In su [[1884]], su Camerùn fiat fatu in [[Impèriu coloniale tedescu|colònia tedesca]] cun nùmene de ''Kamerun''.
 
A pustis de sa [[Prima Gherra Mundiale]], su territòriu fiat istadu divididu in duos mandados de sa [[Sotziedade de Natziones|Sotziedade de sas Natziones]], una guvernada dae sa [[Impèriu coloniale frantzesu|Frantza]] e s'àteru dae su [[Impèriu Britànnicu|Regnu Unidu]]. Su Camerùn frantzesu e una parte de su Camerùn britànnicu ant formadu, in s'annu [[1961]], sa Repùblica Federale de su Camerùn, chi in su [[1972]] fiat divènnida Repùblica Unida dae su Camerùn. Su Camerùn in generale at gosadu dae istabilidade, cosa chi at permìtidu s'isvilupu de sa massaria, de sas ferrovias, gasi comente de s'indùstria petrolìfera. Si bi agatant de reghente movimentos conca a una riforma democràtica, su podere polìticu però abbarrat firmu in sas manos de un'oligarchia de base ètnica.
 
==Àteros progetos==
{{commons|Category:Cameroon|Camerùn}}
 
 
 
{{Template:Àfrica}}
[[Categoria:Geografia]]
[[Categoria:Natziones de s'Africa]]
9,148

edits